★
Tra cứu nhanh
Bảng thuật ngữ
- AI (Trí tuệ nhân tạo)
- Các chương trình máy tính có thể hoàn thành những nhiệm vụ nhận thức vốn thường gắn với trí thông minh con người, bằng cách dùng toán học để học từ dữ liệu.
- Nhiệm vụ nhận thức
- Các hoạt động trí não như suy nghĩ, hiểu, học tập và ghi nhớ — nền tảng để con người ra quyết định và giải quyết vấn đề.
- Công cụ AI
- Phần mềm dựa trên AI có thể tự động hoá hoặc hỗ trợ người dùng trong nhiều nhiệm vụ khác nhau (vd: GPS, dịch thuật, hệ thống gợi ý).
- Học máy (ML)
- Một tập hợp con của AI, chuyên tạo ra các chương trình có thể phân tích dữ liệu để đưa ra quyết định hoặc dự đoán.
- Dữ liệu huấn luyện
- Bộ dữ liệu dùng để “dạy” một chương trình ML, cung cấp ví dụ về điều được mong đợi và cách phản hồi cho thích hợp.
- Thiên kiến (Bias)
- Sự lệch lạc trong dữ liệu huấn luyện khiến AI tạo ra đầu ra không chính xác hoặc không công bằng.
- AI tạo sinh
- Loại AI có thể tạo ra nội dung mới (văn bản, hình ảnh, âm thanh, video) và được điều khiển bằng ngôn ngữ tự nhiên.
- Ngôn ngữ tự nhiên
- Cách con người nói hoặc viết khi giao tiếp với nhau — cũng là cách ta ra lệnh cho công cụ AI tạo sinh.
- Công cụ AI đàm thoại
- Công cụ AI tạo sinh nhận yêu cầu bằng văn bản và trả lời bằng văn bản (vd: Gemini của Google).
- Ảo giác (Hallucination)
- Hiện tượng đầu ra của AI không đúng sự thật, từ lỗi nhỏ đến sai lệch nghiêm trọng.
- Tăng cường bằng AI
- Dùng AI để cải thiện một sản phẩm công việc — làm dễ hơn hoặc chất lượng hơn, trong khi con người vẫn dẫn dắt.
- Tự động hoá bằng AI
- Dùng AI để hoàn thành nhiệm vụ mà không cần thao tác thủ công từ người dùng.
- Giám sát của con người
- Việc con người kiểm tra, xác thực đầu ra do AI tạo ra để đảm bảo chính xác và có đạo đức.
Ghi nhớ cốt lõi
- AI là công cụ học từ dữ liệu, không phải phép màu — hãy dùng đúng thế mạnh của nó.
- Hầu hết công cụ AI chạy trên học máy; chất lượng đầu ra phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu huấn luyện.
- AI tạo sinh để bạn tạo nội dung mới chỉ bằng ngôn ngữ tự nhiên, và tinh chỉnh dần qua đối thoại.
- Luôn cảnh giác với thiên kiến và ảo giác — đừng dùng đầu ra AI khi chưa kiểm chứng.
- Phân biệt tăng cường (AI hỗ trợ) và tự động hoá (AI tự làm) để dùng đúng chỗ.
- Mọi việc dùng AI tốt đều lấy con người làm trung tâm và cần cộng tác đa vai trò.
- Lĩnh vực AI thay đổi liên tục — giữ tinh thần học hỏi là kỹ năng quan trọng nhất.